Program Energia dla Wsi: szczegóły III naboru 2026, dotacje i pożyczki na OZE dla rolników

Program „Energia dla Wsi” to wsparcie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla rolników i spółdzielni energetycznych, którzy chcą budować własne źródła energii odnawialnej. Obejmuje fotowoltaikę, wiatraki, elektrownie wodne, biogazownie i magazyny energii. Trzeci nabór ruszył 1 października 2026 r., a już następnego dnia NFOŚiGW poinformował, że budżet został wyczerpany. Wyjaśniamy szczegóły programu i co ta sytuacja oznacza dla gospodarstw, według stanu na 7 października 2026 r.

Program Energia dla Wsi w skrócie

Celem programu jest wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w gminach wiejskich i wiejsko-miejskich. Program finansuje inwestycje pożyczkami i dotacjami, zależnie od rodzaju źródła.

Najważniejsze fakty:

• operator: NFOŚiGW,
• łączna alokacja programu: 3 mld zł, w tym do 1,95 mld zł na dotacje i do 1,05 mld zł na pożyczki,
• III nabór: od 1 października 2026 r. do 31 stycznia 2027 r., budżet 400 mln zł (do 260 mln zł dotacji i do 140 mln zł pożyczek),
• wnioski wyłącznie elektronicznie przez Generator Wniosków o Dofinansowanie,
• limit na jednego beneficjenta: pożyczka do 25 mln zł, dotacja do 20 mln zł.

Kto może skorzystać

Program ma dwie grupy beneficjentów: rolników oraz spółdzielnie energetyczne.

Rolnik w rozumieniu programu to osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej, która od co najmniej 12 miesięcy prowadzi działalność rolniczą: gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, położone w ramach zabudowy zagrodowej, albo dział specjalny produkcji rolnej. Jeśli instalacja ma służyć działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii, rolnik musi mieć zarejestrowaną taką działalność.

Druga grupa to:

• spółdzielnie energetyczne w rozumieniu ustawy o OZE i ich członkowie będący przedsiębiorcami,
• powstające spółdzielnie energetyczne, czyli spółdzielnie, które zamierzają trafić do wykazu spółdzielni energetycznych i wytwarzać energię na potrzeby własne i swoich członków.

Na jakie instalacje

Zakres inwestycji zależy od beneficjenta. Rolnik może zbudować jedną instalację OZE, a spółdzielnia także większe źródła.

Dwa ważne zastrzeżenia:

• fotowoltaika i instalacje wiatrowe nie mogą powstać na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I–IV,
• magazyn energii jest finansowany tylko wtedy, gdy jest zintegrowany ze źródłem budowanym w ramach tej samej inwestycji.

Biogazownia rolnika musi mieć moc cieplną powyżej 30 kW i nie więcej niż 3 MW, a biogazownia spółdzielni powyżej 30 kW i nie więcej niż 30 MW.

Status naborów

Program działa w kolejnych naborach. W dwóch ostatnich budżet skończył się przed planowanym końcem naboru.

• I nabór ruszył 25 stycznia 2023 r. i po wydłużeniu trwał do 29 lutego 2024 r. lub do wyczerpania środków.
• II nabór trwał od 3 lutego 2025 r. i zakończył się 18 grudnia 2025 r., dzień przed planowanym terminem, z powodu wyczerpania alokacji 1 mld zł.
• III nabór formalnie trwa od 1 października 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. 2 października 2026 r. NFOŚiGW poinformował, że budżet 400 mln zł został wyczerpany.

Co to oznacza w praktyce? Wnioski, których dofinansowanie przekracza dostępną alokację, zostaną ocenione tylko wtedy, gdy budżet naboru wzrośnie. O kolejności decyduje data i godzina złożenia wniosku. NFOŚiGW zapowiedział, że oszczędności z I i II naboru zostaną przekazane na zwiększenie budżetu III naboru. Złożenie wniosku nadal jest możliwe, ale bez gwarancji, że zostanie rozpatrzony.

Jak przygotować wniosek

Wnioski w programie są duże i wymagają dokumentacji technicznej oraz finansowej. Kto ma ją gotową, może złożyć wniosek w pierwszych godzinach naboru, a przy tak szybkim wyczerpaniu środków to decyduje o wyniku.

Przed kolejnym naborem warto przygotować:

1. dokumenty potwierdzające status rolnika lub spółdzielni i okres prowadzenia działalności,
2. warunki przyłączenia do sieci albo umowę przyłączeniową dla planowanej instalacji,
3. studium wykonalności i schemat technologiczny instalacji,
4. dokumenty dotyczące gruntu, w tym klasę użytków rolnych pod fotowoltaiką lub wiatrakiem,
5. przy biogazowni: umowy lub listy intencyjne na dostawy substratów i odbiór ciepła,
6. dokumenty finansowe i podpis kwalifikowany do złożenia wniosku przez GWD.

Wnioski składa się elektronicznie, a o zachowaniu terminu decyduje data wysłania przez GWD na skrzynkę podawczą NFOŚiGW w ePUAP lub przez e-Doręczenia.

Alternatywy dla gospodarstwa

Gdy budżet programu jest wyczerpany, warto policzyć inwestycję także bez dotacji albo z innym finansowaniem. Instalacje fotowoltaiczne w gospodarstwie często mają dobry profil zużycia, bo energię zużywają chłodnie, suszarnie, pompy i oświetlenie budynków inwentarskich.

Możliwe ścieżki:

• leasing OZE albo kredyt na OZE dla instalacji gruntowej lub dachowej,
• agrofotowoltaika, która łączy produkcję rolną i energię na tym samym gruncie,
• fotowoltaika gruntowa na gruntach słabszych klas,
• mniejsza instalacja do 50 kW jako mikroinstalacja przy domu i budynkach gospodarczych.

Aktualne nabory zestawiamy w porównywarce dotacji OZE.

Energia dla Wsi z Sun Valley Energy

Pomagamy rolnikom i spółdzielniom przygotować inwestycję od strony technicznej: dobieramy moc do profilu zużycia gospodarstwa, sprawdzamy możliwości przyłączenia, projektujemy instalację PV lub wiatrową i magazyn energii, a po uruchomieniu prowadzimy serwis. Szersze możliwości finansowania opisujemy na stronie finansowania OZE, a dobór instalacji na gruncie w artykule o fotowoltaice na gruncie.