Faktury prognozowane i koniec zamrożenia cen prądu w 2026 r.: co to oznacza

Wraz z końcem 2025 r. skończyło się zamrożenie cen prądu dla gospodarstw domowych. Wielu odbiorców zaczęło wtedy uważniej czytać rachunki prognozowane za prąd i pytać, czy trzeba płacić faktury prognozowane, skoro rzeczywiste zużycie bywa inne. Wyjaśniamy, co zmieniło się w 2026 r., jakie prawa daje nowe rozporządzenie taryfowe z września 2026 r. i co zrobić, gdy faktura w ogóle nie przyszła.

Koniec zamrożenia cen prądu w 2026 r.

Cena maksymalna energii dla gospodarstw domowych obowiązywała ostatni raz od 1 października do 31 grudnia 2025 r. i wynosiła 500 zł/MWh netto. Ten ostatni okres wprowadziła ustawa z 12 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1302). Od 1 stycznia 2026 r. mechanizmu już nie ma.

Nie oznacza to skoku cen energii. Prezes URE zatwierdził 17 grudnia 2025 r. taryfy na 2026 r. ze średnią ceną energii 495,16 zł/MWh netto, czyli o około 1% niższą od ceny mrożonej. Ceny te dotyczą klientów rozliczanych według taryf czterech sprzedawców z urzędu: PGE Obrót, Tauron Sprzedaż, Enea i Energa Obrót. Ceny dla firm oraz oferty wolnorynkowe dla domów nie są zatwierdzane przez URE i wynikają z umów.

Dlaczego rachunek nie spadł

Sama energia jest tylko częścią rachunku. W 2026 r. taryfy dystrybucyjne wzrosły średnio o 9,36%, czyli o około 28 zł/MWh, a opłaty doliczane przez dystrybutorów, takie jak mocowa, OZE, kogeneracyjna i jakościowa, średnio o około 7,6%. URE szacuje, że typowe gospodarstwo w grupie G11, zużywające 1,8 MWh rocznie, płaci miesięcznie o około 3% więcej niż w 2025 r.

Część opłat nie zależy od zużycia. Opłata mocowa dla gospodarstwa zużywającego od 1,2 do 2,8 MWh rocznie wynosi w 2026 r. 17,18 zł netto miesięcznie, a do tego dochodzi stała opłata sieciowa. Dlatego nawet oszczędne gospodarstwo nie zobaczy rachunku bliskiego zeru. Pełne zestawienie stawek znajdziesz w artykule ile kosztuje 1 kWh w 2026 r..

Faktury prognozowane: skąd się biorą

Faktury prognozowane nie mają nic wspólnego z zamrożeniem cen. To sposób rozliczania, który istniał przed nim i istnieje dalej.

Gdy okres rozliczeniowy trwa dłużej niż miesiąc, sprzedawca może pobierać opłaty w wysokości wynikającej z prognozowanego zużycia. Prognozę wylicza się z danych licznika za analogiczny okres poprzedniego roku, a gdy ich brak, z rocznego zużycia zadeklarowanego przez odbiorcę (§ 39 ust. 4 rozporządzenia Ministra Energii z 3 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1182). Po odczycie licznika przychodzi faktura rozliczeniowa, która porównuje wpłaty z rzeczywistym zużyciem.

Jeśli prognoza była za wysoka, nadpłata przechodzi na poczet następnego okresu, chyba że zażądasz jej zwrotu. Jeśli była za niska, niedopłata trafia na pierwszą fakturę za kolejny okres (§ 41).

Czy trzeba płacić faktury prognozowane

Tak. Faktura prognozowana jest należnością przewidzianą w przepisach, a nie propozycją do negocjacji. Możesz ją kwestionować reklamacją, ale niezapłacona rośnie w zaległość.

Prawo energetyczne pozwala operatorowi wstrzymać dostawy, jeśli odbiorca zwleka z zapłatą co najmniej 30 dni po terminie płatności. Gospodarstwo domowe musi jednak najpierw otrzymać pisemne powiadomienie i ma 14 dni na uregulowanie należności (art. 6b). Jeśli w tym czasie złożysz reklamację, dostaw nie wstrzymuje się do jej rozpatrzenia, a przedsiębiorstwo ma na odpowiedź 14 dni. Brak odpowiedzi w terminie oznacza uwzględnienie reklamacji (art. 6c).

Zasada: płać w terminie, a zawyżoną prognozę koryguj reklamacją lub zgłoszeniem odczytu. Kosztuje to mniej niż spór o zaległość.

Jak zmienić prognozę lub z niej zrezygnować

Masz realny wpływ na wysokość prognozy. Rozporządzenie z września 2026 r. daje odbiorcy konkretne narzędzia:

1. Zgłoś aktualny odczyt licznika w aplikacji lub elektronicznym biurze obsługi sprzedawcy.
2. Poinformuj sprzedawcę o istotnej zmianie poboru, na przykład o wyprowadzce domownika, wymianie ogrzewania albo uruchomieniu fotowoltaiki. Prognoza musi takie zmiany uwzględniać (§ 39 ust. 9).
3. Jeśli masz licznik zdalnego odczytu, wybierz rozliczenie według rzeczywistego zużycia zamiast prognoz. Zmiana działa od pierwszego dnia miesiąca po zgłoszeniu, a sposób rozliczeń można zmieniać nie częściej niż raz na 12 miesięcy (§ 39 ust. 6–8).

Sprzedawca, który rozlicza odbiorcę z licznikiem zdalnym według prognoz, musi co najmniej raz na 6 miesięcy informować na fakturze o prawie wyboru rozliczenia rzeczywistego (§ 39 ust. 5).

Nowe zasady rozliczeń od września 2026 r.

Rozporządzenie taryfowe z 3 września 2026 r. weszło w życie 5 września 2026 r. i zmienia kilka rzeczy, które widać na fakturze:

• okres rozliczeniowy nie może być dłuższy niż 2 miesiące; dotyczy to nowych umów, a dłuższe okresy z wcześniejszych umów trzeba dostosować najpóźniej do 31 grudnia 2028 r.,
• opłata abonamentowa przechodzi z taryfy dystrybutora do taryfy sprzedawcy, a dystrybutorzy przestali ją naliczać od 1 października 2026 r.,
• faktura musi podawać, czy odczyt był fizyczny, zdalny czy zgłoszony przez odbiorcę, oraz jak wyznaczono zużycie, gdy okres jest dłuższy niż miesiąc (§ 42).

Krótszy okres rozliczeniowy oznacza mniejsze rozjazdy między prognozą a rzeczywistością. Jak czytać nową fakturę pozycja po pozycji, opisujemy w poradniku jak czytać fakturę za prąd.

Brak faktury lub rozliczenia rzeczywistego

Gdy faktura za prąd nie przychodzi, najpierw sprawdź elektroniczne biuro obsługi klienta i skrzynkę e-mail, bo wielu sprzedawców domyślnie wysyła e-faktury. Od 30 czerwca 2027 r. korespondencja ze sprzedawcą ma być domyślnie elektroniczna, chyba że zażądasz papierowej (art. 3a Prawa energetycznego w brzmieniu z ustawy z 11 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 900).

Jeśli faktury nadal nie ma po terminie wynikającym z okresu rozliczeniowego, zgłoś to sprzedawcy i zapisz stan licznika ze zdjęciem i datą. Odkładaj kwotę na płatność, bo zaległe należności trafią na najbliższe rozliczenie.

Fotowoltaika a faktury prognozowane

Prosumenci są zwykle w lepszej sytuacji. Według komunikatu URE z sierpnia 2024 r. wszyscy prosumenci mają liczniki zdalnego odczytu, więc mogą wybrać rozliczenie według rzeczywistych danych pomiarowych zamiast prognoz. W net-billingu energia oddana do sieci zasila depozyt prosumencki, który pokrywa przyszłe rachunki za energię czynną przez 12 miesięcy od przypisania kwoty.

Własna instalacja fotowoltaiczna zmniejsza ilość energii kupowanej z sieci, ale nie usuwa opłat stałych ani dystrybucji za energię pobraną. Dlatego warto połączyć ją z magazynem energii i monitoringiem zużycia, żeby więcej prądu zużywać na miejscu. Od 20 października 2026 r. NFOŚiGW przyjmuje wnioski w programie dofinansowania przydomowych magazynów energii, finansowanym z Funduszu Modernizacyjnego. Zasady rozliczeń opisujemy w artykule o net-billingu.

Co zrobić teraz

Koniec zamrożenia cen nie podniósł ceny energii, ale przesunął uwagę na opłaty stałe i sposób rozliczeń. Krótka lista działań:

• sprawdź na ostatniej fakturze, czy rozliczenie było prognozą, i porównaj ją ze stanem licznika,
• jeśli masz licznik zdalnego odczytu, rozważ przejście na rozliczenie rzeczywiste,
• zgłaszaj sprzedawcy zmiany w zużyciu, zanim wpłyną na prognozę,
• porównaj swoją grupę taryfową z rytmem dnia, na przykład G11 i G12.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy fotowoltaika lub magazyn energii opłacą się przy Twoim profilu zużycia, przygotujemy analizę na podstawie faktur z ostatnich 12 miesięcy. W Sun Valley Energy od 2021 r. zrealizowaliśmy ponad 150 projektów i każdy zaczynamy od danych z licznika.