Obowiązek budowy stacji ładowania w firmie: co mówi ustawa i jak zasilić ją fotowoltaiką

Obowiązek budowy stacji ładowania samochodów elektrycznych dotyczy przede wszystkim dużych przedsiębiorstw, które budują lub gruntownie remontują budynki z parkingiem. Wynika z art. 12a ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Wyjaśniamy, kogo dokładnie obejmuje, co oznacza w praktyce i jak zaplanować montaż ładowarek razem z fotowoltaiką dla firm, żeby stacja ładowania nie podniosła rachunków za prąd.

Stacja ładowania: kogo obejmuje obowiązek

Budynek niemieszkalny, z którym związanych jest więcej niż 10 stanowisk postojowych, projektuje się i buduje z co najmniej jednym punktem ładowania. Trzeba w nim też przygotować kanały na przewody i kable dla co najmniej jednego punktu ładowania na każde pięć miejsc postojowych (art. 12a ust. 1). Chodzi o miejsca w budynku albo przylegające do niego.

Ustawa rozumie „przyleganie” szeroko. Liczy się parking powiązany z budynkiem własnością lub innym tytułem prawnym, także wtedy, gdy nie styka się z nim bezpośrednio (art. 12a ust. 4). Firmowy parking po drugiej stronie wewnętrznej drogi też się wlicza.

Najważniejszy wyjątek zawiera art. 12a ust. 6: wymogów dla budynków niemieszkalnych nie stosuje się do budynków należących do małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Dlatego w praktyce obowiązek dotyczy dużych przedsiębiorstw.

Nowe budynki i duże remonty

Obowiązek obejmuje nowe budynki oraz te, które przechodzą przebudowę lub remont na dużą skalę. Remont podlega przepisom, gdy spełnione są łącznie trzy warunki (art. 12a ust. 3):

1. Koszt prac przy przegrodach zewnętrznych lub systemach technicznych budynku przekracza 25% wartości budynku, bez wartości gruntu.
2. Koszt instalacji punktów ładowania i kanałów nie przekracza 7% całkowitego kosztu przebudowy lub remontu.
3. Prace obejmują parking albo instalację elektryczną budynku lub parkingu.

Budynek, w którym nic się nie zmienia, nie musi dziś dostawać ładowarki z mocy samego art. 12a. Każda większa modernizacja hali, biurowca czy centrum handlowego powinna jednak od początku uwzględniać ten wymóg, bo dołożenie kanałów kablowych po wylaniu posadzki parkingu kosztuje znacznie więcej.

W przypadku budynków wpisanych do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków instalacja punktu ładowania i kanałów wymaga zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 12a ust. 5).

Budynki mieszkalne i użyteczności publicznej

Przepisy dotyczą też deweloperów i zarządców innych budynków, choć w innym zakresie. Budynki mieszkalne z więcej niż 10 miejscami postojowymi buduje się z kanałami na kable na wszystkich stanowiskach, tak aby każde miejsce dało się później wyposażyć w punkt ładowania (art. 12a ust. 2).

Osobny przepis, art. 12, obejmuje budynki użyteczności publicznej i mieszkalne wielorodzinne w największych gminach wymienionych w art. 60 ust. 1 ustawy (powyżej 100 000 mieszkańców i z dużą liczbą zarejestrowanych aut). Ich parkingi projektuje się z mocą przyłączeniową, która pozwala wyposażyć stanowiska w punkty ładowania o mocy co najmniej 3,7 kW.

Kolejne wymogi dla parkingów przewiduje unijna dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (UE) 2024/1275. Przy planowaniu inwestycji z horyzontem kilku lat warto sprawdzić, jak zostanie przeniesiona do polskiej ustawy.

Punkt ładowania a stacja ładowania

Ustawa odróżnia punkt ładowania od stacji ładowania, a od tej różnicy zależą dalsze obowiązki. Punkt ładowania to urządzenie, które ładuje jeden pojazd (art. 2 pkt 17). Punkt o normalnej mocy ma do 22 kW, a punkt o dużej mocy ponad 22 kW (art. 2 pkt 18 i 19).

Stacja ładowania to urządzenie budowlane lub wolnostojący obiekt z co najmniej jednym punktem ładowania, wyposażony w oprogramowanie wykorzystywane do świadczenia usługi ładowania, razem ze stanowiskami postojowymi i instalacją do przyłącza (art. 2 pkt 27).

Badanie UDT zamiast „certyfikacji”

Wiele firm szuka informacji o certyfikacji ładowarek samochodowych. W polskim prawie najważniejsze jest badanie techniczne Urzędu Dozoru Technicznego. Stacje ładowania podlegają badaniom UDT w zakresie bezpiecznej eksploatacji, naprawy i modernizacji (art. 16 ust. 1).

Badanie przeprowadza się:

• przed oddaniem stacji do eksploatacji,
• po każdej naprawie lub modernizacji, także po zwiększeniu liczby punktów ładowania albo przeniesieniu punktu w inne miejsce.

Wniosek składa operator stacji ogólnodostępnej albo podmiot eksploatujący stację, która nie jest ogólnodostępna (art. 16 ust. 3). Wymiana części na takie same nie wymaga ponownego badania. Samo urządzenie musi spełniać wymagania techniczne i mieć oznakowanie CE od producenta.

Montaż stacji ładowania krok po kroku

Montaż stacji ładowania samochodów elektrycznych w firmie zaczyna się od mocy przyłączeniowej, a nie od wyboru ładowarki. Dziesięć punktów po 11 kW to w szczycie 110 kW dodatkowego poboru. Bez zarządzania obciążeniem takie zapotrzebowanie często przekracza moc umowną zakładu.

Typowy projekt przebiega tak:

1. Analiza zużycia: profil godzinowy poboru, moc umowna, rezerwa w przyłączu (zaczynamy od analizy energii).
2. Liczba i moc punktów: ile aut ładuje się jednocześnie i jak długo stoją na parkingu.
3. Projekt instalacji: trasy kablowe, zabezpieczenia, kanały pod przyszłe punkty.
4. Dynamiczne zarządzanie mocą, które dzieli dostępną moc między ładowarki i budynek.
5. Montaż, pomiary elektryczne i odbiór, a dla stacji w rozumieniu ustawy badanie UDT.
6. Serwis i monitoring w czasie eksploatacji.

Fotowoltaika dla firm a ładowanie aut

Najwięcej sensu ma stacja ładowania zasilana z własnej instalacji fotowoltaicznej. Auta pracowników i flota stoją na parkingu w ciągu dnia, czyli wtedy, gdy panele produkują najwięcej. Energia zużyta od razu na miejscu nie trafia do sieci, więc firma nie oddaje jej po cenie hurtowej, a potem nie odkupuje drożej.

Na parkingu dobrze sprawdza się carport dla firm: zadaszenie miejsc postojowych z panelami na dachu i ładowarkami przy słupach. Jeden projekt obejmuje wtedy wymóg z art. 12a, nową moc z OZE i ochronę aut przed słońcem. Różne konstrukcje porównujemy w tekście o rodzajach carportów fotowoltaicznych.

Trzeci element to zarządzanie energią. System EMS dla firm kieruje nadwyżki z fotowoltaiki dla firm do ładowarek, a gdy słońca brakuje, ogranicza moc ładowania, żeby nie przekroczyć mocy umownej. Przy dużej flocie dochodzi magazyn energii dla firm, który ścina szczyty poboru.

Finansowanie inwestycji

Ładowarki, carport i fotowoltaikę można sfinansować jednym pakietem. Przedsiębiorstwa korzystają najczęściej z leasingu instalacji OZE, kredytu inwestycyjnego albo programów z funduszy europejskich. Warunki kredytu ekologicznego z programu FENG opisujemy osobno w artykule o dofinansowaniu OZE dla przedsiębiorstw.

Sun Valley Energy prowadzi takie projekty w modelu od audytu, przez projekt i montaż, po wieloletni serwis. Od 2021 r. zrealizowaliśmy ponad 150 projektów, od instalacji domowych po wielomegawatowe instalacje komercyjne. Jeśli planujesz budowę lub modernizację obiektu z parkingiem, sprawdzimy, jakie wymogi Cię dotyczą, i zaprojektujemy ładowanie razem z fotowoltaiką.